8 C
Sarajevo
петак, 14 маја, 2021

Šta je ostalo od mirovnog sporazuma: Od slova do duha Dejtona (VIDEO)

Prije 25 godina, na današnji dan u vojnoj bazi Rajt-Peterson u američkom gradu Dejton, potpisan je Opšti mirovni sporazum za BiH. Sporazum je zaustavio rat, u Republici Srpskoj se slavi kao praznik koji uspostavio mir, u Federacije ne. Svih ovih godina visoki predstavnici intervenisali su na dejtonsku strukturu BiH, najčešće nauštrb nadležnosti Republike Srpske. Valentin Incko najavljuje novu fazu angažovanja međunarodne zajednice u BiH, predsjednica Srpske Željka Cvijanović odgovara da je njegovo vrijeme odavno prošlo.

Četvrt vijeka nakon što je potpisan, najveća zasluga Opšteg okvirnog sporazuma što je zaustavio rat i donio mir. Uspostavljena je dejtonska struktura BiH, sa dva entiteta, tri konstitutivna naroda i visokim predstavnikom kao konačnim tumačem dejtonskog sporazuma.

– Smatram da smo bili u procjepu, stješnjeni sa svih strana. Rusija je iako prisutna u Dejtonu pregovarčki potpuno nemoćna, mi smo uspjeli da sačuvamo Republiku Srpsku, sa 49 odsto terirotije, kao autonomnu jedinicu i mi time možemo da budemo zadovoljni – istakao je Radomir LUukić, učesnik delegacije Republike Srpske u Dejtonu i profesor ustavnohg prava.

Nikola Šainović, potpredsjenik Vlade SR Јugoslavije 1995. godine, naglašava da su bili jako teški uslovi za pregovore.
– U tim gotovo nemogućim uslovima sačuvana je Republika Srpska kao trajna tekovina srpskog naroda zapadno od Drine, ta tekovina nije ostvarila one ciljeve koje je srpski narod želio u smislu spajanja sa Srbijom ali kroz Republiku Srpsku je ostvareno osnovno pravo na državnost – poručio je Šainović.

Razočaranje zbog gubitka terirotije Sarajeva nikada nije zaboravljeno, a Srbi su se ubrzo suočili s novom prijetnjom po Republiku Srpsku. Snažno podržani od Savjeta za sprovođenje mira, organa koji nije predviđen Dejtonom, visoki predstavnici su smjenjivali i kažnjavali njima nepodobne srpske političare, na sve načine krunili nadležnosti Srpske, vodili su BiH ka unitarnoj državi, za šta su dobili pohvale u Sarajevu.

– Ali nam ne treba visoki predstavnik, ako smo opredjeljeni da se krećemo putem evropskih integracija onda nema definitivno mjesta za nekakvog predstavnika, strane sudije i bilo koga drugog. Društvo mora da bude zrelo da se nosi sa problemima a ne da nam neko prijeti. Mi zagovaramo tezu da je izvorni Dejton bio daleko bolje rješenje od ovog što jeste nekakav falsifikat nekakvog Dejtona – istakla je Željka Cvijanović, predsjednica Republike Srpske.

Najjači udar OHR-a na ustavnu, dejtonsku strukturu BiH bio je između 1997-2003-će što potvrđuje najmanje 900 intervencija visokog predstavnika. Tada su iz javnog života uklonjeni brojni srpski političari, ostavljeni su bez dokumenata, posla, žigosane su njihove porodice, nametani zakoni uz obećanja političarima iz Srpske da će se moći mijenjati u PS BiH kada ih prihvate, međutim bošnjački političari i ne pomišljaju da odustanu od zajedničkog pasoša, tablica,granične policije, Suda ,Tužilaštva BiH itd.

– Niste smjeli do 2003. reći da se krši Dejtonski sporazum, Ustav BiH, sve institucije bile su potpunu potčinjene visokom predstavniku. Posljednjih godina taj pritisak je stao – tvrdi Siniša Karan, profesor ustavnog prava.

Političko Sarajevo ipak nezadovoljno iako je BiH od 10 izvornih nadležnosti u Dejtonu, intervencijama visokih predstavnika dobila brojne prethodne otete od entiteta. Traže još, pritišću visokog predstavnika da koristi Bonska ovlaštenja. Valentin Incko najavljuje novu fazu angažovanja međunarodne zajednice, već početkom naredne godine. Bonska ovlaštenja kaže koristiće kao posljednji adut.

– Opet da bude međunarodna zajednica aktivnija i bude robusnija i siguran sam da će 2021 biti drugačija. Vratio se Bajden, osjećam u evropskim zemljama da žele se opet angažuju u BiH – naglašava Valentin Incko, visoki predstavnik u BiH.

Predsjednica Srpske naglašava da su pritisci konstantni.

– Već samim tim što neko priča koristićemo bonska ovlaštenja imate pritiske. Zašto ja mislim da taj fokus na Balkanu neće postojati, prošlo je vrijeme Balkana kao mjesta koje zauzima prioritno mjesto u bilo kojoj administraciji – dodala je Cvijanović.

Slično razmišnja i Nikola Šainović:

– Sada nije Јeljcinova Rusija već Putinova, Kina nije daleko pa da bude neutralna u balkanskim sporovima, Kina je ovdje. SAD nisu jedini gospodar u svijetu – tvrdi Šainović.

Na 25. godišnjicu potpisivanja Opšteg mirovnog sporazuma, institucije BiH i dalje nemaju originalni primjerak dokumenta koji joj je nakon ceremonije parafiranja u Parizu dodijeljen. Posjeduju samo ovjerenu kopiju, dobijenu od Francuske. To je još jedna u nizu blamaža države koja nema original sporazuma čiji je sastavni dio Aneks 4, Ustav BiH.

Изворlat.rtrs.tv
guest
0 Коментари
Inline Feedbacks
Погледај све коментаре

Најновије

Ukraden novac iz samouzlužne autopraone

Nepoznata osoba, ili više njih, provalila je u aparate na jednoj samouslužnoj autopraoni u Modriči, odakle je ukraden novac.

Hrvatska ima neiskorištenih 450.000 vakcina, BiH donira 30.000

ZAGREB - Hrvatska će zemljama u regiji donirati 50.000 doza vakcina, i to 30.000 Bosni i Hercegovini te po 10.000 Crnoj Gori...

Twitter zatvorio sve profile koji su prenosili poruke Donalda Trampa

Twitter je ove sedmice zatvorio nekoliko profila kojima je namjera bila prenositi poruke bivšeg predsjednika Donalda Trampa koji je u januaru zauvijek...

Pripreme za vojnu paradu u Moskvi, održana još jedna proba

MOSKVA - Na Crvenom trgu u Moskvi održana je još jedna proba za vojnu paradu koja će biti održana u nedjelju povodom...

Повезане новости

Javne nabavke zapele u parlamentu BiH

BANJALUKA, SARAJEVO - Iako je novi zakon o javnim nabavkama u parlamentarnu skupštinu ušao optimistično, postoje ozbiljne naznake da su u toku...

Hapšenja zbog prijetnji novinaru „Avaza“

SARAJEVO - Pripadnici Specijalne jedinice MUP-a KS uhapsili su danas više osoba zbog prijetnji novinaru "Dnevnog avaza", saopšteno je iz te redakcije.

Zeničanka pala sa kilogramom droge

ZENICA - Pripadnici MUP-a Zeničko-dobojskog kantona (ZKD) uhapsili su četrdesetjednogodišnju Zeničanku T.E. te u pretresu stana koji koristi pronašli oko kilogram droge.

FBiH: Dozvoljeno okupljanje do 30 ljudi na otvorenom

U Federaciji BiH od danas je dozvoljeno okupljanje do 30 lica na otvorenom. Ovo je predviđeno jednom od...
0
Коментариши ову вијест...x
()
x